Home‎ > ‎

Betoverend bos in Natuurmuseum Brabant

Hanneke Jelles, Hortus botanicus Leiden

Toegegeven, mijn verwachtingen waren gematigd. Wat gaat er boven échte, levende bomen, wat valt er voor een jonge bezoeker verwachten van een ‘binnenbos’? Op 16 januari 2017 kreeg een groep kritische educatoren antwoord op die vraag in Natuurmuseum Brabant in Tilburg. 

Aantrekkelijk
De educatoren, afkomstig uit dertien natuurmusea, werken in het tweejarige project ‘Leren doe je samen’ aan wetenschapseducatie en aan de kwaliteit van hun aanbod. Bijeenkomsten zijn steeds bij een ander museum. Wat is er veel verbeterd ten opzichte van de tijd dat ik zelf scholier was. Toen waren natuurhistorische musea in mijn beleving ijzig stille, stoffige plekken waar zeer dode dieren met de meest onwaarschijnlijke gelaatsuitdrukkingen onbestemd in de leegte staarden. Die tijd is helemaal voorbij, zeker ook in Natuurmuseum Brabant. Een aantrekkelijk familiemuseum waar voor kinderen veel te doen is. Bezoekers kunnen hier met échte voorwerpen zelf op ontdekking te gaan. Rondwandelend door het museum kon ik me heel goed voorstellen dat families regelmatig terugkomen en dat scholen een bezoek het hoogtepunt in hun programma vinden.

Jongste kinderen
Op de tweede verdieping van het museum is voor de jongste kinderen (4-8 jaar) de tentoonstelling BOS, afkorting voor Beleef Ontdek Samen. Hier was ik het meest nieuwsgierig naar. Zou het een flitsend computerspel met boselementen zijn? Wel bijzonder, een tentoonstelling die vier keer per jaar mee verandert met de seizoenen.

Bij het binnenstappen van de tentoonstellingsruimte stap je in een andere wereld. Het blauwige licht, de silhouetten van winterse bomen op de muur, de zitjes rondom; alles in het winterse bos is mooi gemaakt en goed van sfeer. Midden in de ruimte staat een grote boom; een boom die altijd al in het museum heeft gestaan, en daardoor niet goed weet hoe hij zich als boom moet gedragen. Bezoekende kinderen pakken een tak (waarin een rfid-chip verborgen is) die als een sleutel dient. Met de tak openen ze een luikje naar een opdracht, en na het doen van de opdracht kunnen ze de boom verder helpen. Er verschijnen ijspegels aan de boom, of uilen strijken erin neer als de kinderen na een opdracht naar de boom toe komen. Aan de voet van de boom wordt een levendige bosgrond geprojecteerd; wie een steen verplaatst zet allerlei beestjes in beweging, of er komt een sneeuwklokje tot bloei. Twee kinderen kunnen samen een mooie regenboog laten ontstaan. 


De heel jonge kinderen (groep 1 en 2) zijn zo’n 30 minuten in de zaal aan het werk, en combineren BOS met het programma Kikker. Groep 3 en 4 heeft een wat langere concentratieboog en is zo’n drie kwartier bezig. Soms zijn er individuele bezoekertjes tegelijk met een schoolgroep, maar dat blijkt elkaar niet te bijten. In heel drukke tijden, zoals vakanties, reguleert het museum de maximale bezoektijd van dit populaire onderdeel, en dat vinden bezoekers geen probleem. Ze komen wel eens terug op een rustiger moment. Tijdens ons bezoek zijn er geen kinderen en dat is maar goed ook: de educatoren van onze groep zijn geconcentreerd bij allerlei opdrachten bezig, laten de regenboog verschijnen, komen met hun sleutel de boom van nog een uil of andere vogel voorzien. Als we weer verder moeten zijn ze nog lang niet uitgekeken. 

De winter is het tweede seizoen van BOS; de lente wordt momenteel ontwikkeld. Van het eerste seizoen heeft de ontwikkelaar van BOS geleerd dat de voorwerpen in de kastjes niet al te klein moeten zijn, dan vallen ze ergens tussen of raken zoek. Eén projector moet na de seizoenswisseling met de hand aangezet worden, maar verder waren er in de techniek van deze interactieve tentoonstellingsruimte verbazingwekkend weinig kinderziekten. Maar de allergrootste prestatie: BOS ‘voelt goed aan’, je loopt eerder in een sprookje dan in een game. Dit binnenbos is een frisse, levendige plek waar kinderen in schoolverband of met hun familie zelf op onderzoek kunnen gaan, echte voorwerpen in handen krijgen, en zich kunnen verliezen in dit prachtige poëtische bos. 

Comments