Blog‎ > ‎

Van verwondering naar wetenschapswijsheid

Geplaatst 10 jun. 2016 05:29 door Aaike van Oord   [ 24 jan. 2017 00:28 bijgewerkt door Marianne Benning ]
Yuri Matteman, Naturalis Biodiversity Center

De doe-en-ontdektafel in Naturalis staat middenin de zaal Natuurtheater. Tussen de opgezette dieren en geprepareerde planten staat een tafel met een veelheid aan objecten: skeletten, vachten en schildpadschilden wachten op de bezoeker. Al deze objecten mag je aanraken, oppakken en meenemen verder de zaal in. Wat valt je op? En wat zou dit object kunnen zijn? Ik sta graag bij de doe-en-ontdektafel om in gesprek te gaan met onze bezoekers, om samen nieuwsgierig te zijn en op onderzoek uit te gaan. Ik vroeg een meisje wat de voorkant van een schildpad was en zij dacht links. Ik dacht rechts, maar zeker weten deden we het niet, dus gingen we op onderzoek uit. We vonden een opgezette schildpad in een vitrine en door goed te kijken bepaalden we samen wat volgens ons de voorkant was van het schild dat we eerder bekeken.

Deze anekdote beschrijft wat me drijft. Ik wil kinderen (en volwassenen) verwonderen en nieuwsgierig maken. Ze de mogelijkheid geven eigen vragen te formuleren en vervolgens zelf op onderzoek uit te gaan. Maar waarom? De rijkdom van de natuur is prachtig en biedt ons ontzettend veel, zoals voedsel, geneesmiddelen en energiebronnen. Maar de natuur staat wereldwijd onder druk, onder andere door opwarming, ontbossing en vervuiling. Steeds vaker moeten we beslissingen nemen, zowel maatschappelijk als persoonlijk, waarbij kennis van en vertrouwdheid met (onderzoek aan) de natuur belangrijk zijn. Beslissingen met soms grote gevolgen voor mens en natuur. Het nemen van weloverwogen beslissingen in een snel veranderende samenleving verlangen een andere houding en vaardigheden van ons. Daarom is het zo belangrijk om wetenschapswijsheid te stimuleren. Dat is het vermogen om gevoed door nieuwsgierigheid, vragen te kunnen stellen over de wereld om hen heen, antwoorden te zoeken en deze op waarde te kunnen schatten.

Dat is waar we ons vanuit Naturalis met al onze educatieve activiteiten voor inzetten. En tot mijn grote vreugde staan we daar niet alleen in. Ook andere buitenschoolse organisaties, waaronder musea met natuurhistorische collecties, houden zich hier heel actief mee bezig. Verwondering, nieuwsgierigheid, onderzoeken zijn verbindende sleutelwoorden. Op basis van deze gemeenschappelijkheid en gedeelde bevlogenheid om kinderen enthousiast voor de rijkdom van de natuur te maken zijn de musea met natuurhistorische collecties naar elkaar toe getrokken. Dat is belangrijk, omdat er in Nederland zoveel aanbod is voor kinderen binnen schooltijd en de vrije tijd, dat het zicht op het bos door de bomen danig gehinderd wordt. De eerste bijeenkomsten resulteerden halverwege 2015 in een educatief statement ‘van verwondering naar wetenschapswijsheid’, geformuleerd door de educatieve afdelingen van de musea. En daarna werd het nog mooier. Dankzij een bijdrage van het Mondriaan Fonds kunnen we met dertien musea twee jaar lang serieus werk maken van onze educatieve samenwerking onder de naam ‘Leren doe je samen’.

De deelnemende musea delen een enorm enthousiasme voor educatie, maar we zijn vooral blij omdat we binnen dit project iedereen die met ons in contact komt de rijkdom van de natuur op een bijzonder wijze kunnen laten ervaren. In samenhang, verspreid over Nederland. Ons gezamenlijk educatief statement concludeert dan ook:

"Het museum wordt de plek om te verwonderen, te leren, te ontdekken en te onderzoeken. Alleen of samen, binnen schooltijd of in de vrije tijd, en of je nu elke week door de duinen struint of nog geen mees van een mus kan onderscheiden, je bent altijd welkom."
Comments